با عنوان : مطالعه بازتاب هویت فرهنگی با در نظر داشتن نشانه های فرهنگی موجود در فیس بوک

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم ارتباطات

عنوان:

مطالعه بازتاب هویت فرهنگی با در نظر داشتن نشانه های فرهنگی موجود در فیس بوک

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

پیشگفتار:

انقلاب اجتماعی ارتباطات علاوه بر افزایش رسانه هاي ارتباط جمعی و فناوری های جدید ارتباطی، دگرگونی فرهنگ، اعتقادات و رفتارهای اجتماعی را نیز به ارمغان داشته می باشد و بیش از پیش ارتباطاتِ انسانی و اجتماعی را متکی به فضای مجازی کرده می باشد. رسانه های ارتباط جمعی تأثیر بسیار موثری در شکل گیری هویت افراد جامعه اعمال می کنند. یکی از مهمترین این فناوری های جدید ارتباطی شبکه های اجتماعی مجازی می باشد. شبکه های اجتماعی، امروزه به یکی از ارکان جدایی ناپذیر زندگی ما، حداقل در بعد مجازی آن تبدیل شده می باشد و تصور دنیای وب بدون حضور پررنگ این پدیده همه گیر، تقریبا غیر ممکن می باشد. بسیاری از کاربران اینترنت، بیشتر فعالیت های خود مانند مرور اخبار، دریافت اطلاعات و پرداختن به سرگرمی ها را از طریق شبکه های اجتماعی انجام می دهند و اینترنت برای آنها، معادلی بجز شبکه های اجتماعی ندارد.

با رشد بهره گیری از ابزارهای ارتباط جمعی در ایران، نگرانی هایی در مورد فضای نسبتا باز حاکم بر آنها و تقابل احتمالی این فضا با بنیانهای و مولفه های سازنده هویت فرهنگی مطرح می گردد. شبکه های اجتماعی هم مثل سایر فناوری های وارداتی دیگر هنجارها و ناهنجاری های خاص خود را دارند شبکه های اجتماعی مجازی و شکل گیری روابط فرهنگی و اجتماعی در قالب آن ، در عین حال که ابزار مفیدی برای كسب و تبادل اطلاعات و نیز فضای برای بروز و نشان دادن هویت فرهنگی اعضای آن می باشد می‌توانند مخرب نیز باشند؛ به بيان ديگر، شبکه های اجتماعی ابزار قدرتمندی می باشد که هم می‌تواند باعث فساد و عدم پایبندی به ارزشها و هنجارهای جامعه گردد و هم ابزار آموزش، تعلیم و رشد علمی، فرهنگی و اجتماعیِ دانشجویان را فراهم آورد. با در نظر داشتن استقبال گسترده کاربران اینترنتی به ویژه دانشجویان از شبکه های اجتماعی، مطالعه مسائل پیرامون این شبکه ها و نیز برنامه ریزی برای بهره برداری از امکانات شبکه های اجتماعی ضروری می باشد. از این رو در پژوهش حاضر کوشش شده می باشد به مطالعه وضعیت پایبندی به هویت فرهنگی اعضای شبکه اجتماعی فیس بوک با مطالعه موردی دانشجویان مقطع کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه تهران در قالب پنج بخش پرداخته گردد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

 

  • اظهار مسئله:

ارتباطات پایه و اساس تشکیل و تداوم فرهنگ ها می باشد. در زمانهای دور، انسانها از طریق برقراری ارتباط با یکدیگر به تبادل افکار و اندیشه های خود اقدام کرده و بدین ترتیب پایه های فرهنگ و تمدن جوامع بشری را ایجاد کردند. ارتباط به عنوان نخستین نیاز هر نظام در هر سطحی، بنا بر اتفاق نظر علماي ارتباطات یک فرایند و به قول وبر شکل خاصی از کنش متقابل اجتماعی می باشد که قوام بخش هویت به شمار می رود. نظام اجتماعي ساخت خود را با در نظر داشتن عناصر موجود ساخت دهنده در پيرامون خود سامان مي دهد يكي از اين عناصر ساخت دهنده وسايل ارتباط جمعي می باشد. وسايل ارتباط جمعي در زندگي اجتماعي امروزيان به قدري مهم می باشد كه فرايند جامعه پذيري، فرهنگ پذيري و فرهنگ يابي تحت نظارت آنها شكل مي گيرد و بر اين مبنا شخصيت اساسي افراد جامعه بارور گرديده و سامان مي يابد. تأثیر رسانه ها در دنیای امروز موضوعی می باشد که مورد توجه خاص جامعه شناسان و روانشناسان اجتماعی واقع شده می باشد. رسانه ها در زندگی روزمره ما نفوذ می کنند و محیطی را به وجودمی آورند که در آن هویت ها شکل می گیرد. ورود هر کدام از رسانه ها به نوبه ی خود تاثیرات متفاوت و گوناگونی را بر احساسات، ارزشها، باورها، تفکر و… دارد؛ مانند نكاتي كه در اين فرایند مورد دقت قرار مي گيرد در نظر داشتن امر هويت می باشد.

هویت مانند مفاهیمی می باشد که دانشمندان زیادی از علوم سیاسی، فلسفه، جامعه شناسی و روانشناسی به ذکر تعاریف گسترده و متنوعی از آن پرداخته اند؛ تعاریف ارائه شده از سوی دانشمندان رشته های مختلف را می توان در دو دسته جای داد: نخست آن دسته از اندیشمندانی که هویت را پدیده ای سیال و نسبی دانسته و دیگر آن اندیشمندانی که هویت را ثابت دانسته اند. در جوامع سنتی، هویت بیشتر متاثر از عوامل انتسابی، از پیش مشخص شده و ثابت می باشد، انسانها شبیه به یکدیگرند و انسجام بیشتری در ابعاد مختلف هویت هست. اما در جوامع مدرن منابع هویت یابی متعدد و بیشتر اکتسابی می باشد، زیرا انسانها در گروه ها و قشرهای اجتماعی متعددی عضو هستند.

در مورد بحث نسبی بودن هویت، یکی از متفکرانی که کار شایسته ای کرده و توانسته می باشد تا حدی این بحثها را در حوزه فکر اسلامی مطرح کند، توشیهیکو ایزوتسو می باشد او در تعریف هویت می گوید: هویت نسبتی می باشد که بشر بین شبکه معنای ذهن خود و شبکه روابط اجتماعی مستقر می کند و براین عقیده می باشد که هویت هیچگاه امر ثابتی نیست و به لحاظ مکانی و زمانی سیلان دارد.

مطابق فرهنگ عامه(مردم شناختی) در جوامع سنتی، هویت هر شخص مقوله ای ثابت، از پیش تعیین شده و عاری از تناقض فرض می گردید. هویت در این جوامع مبین تجلی و تحقق کار ویژه ها و تأثیر های اجتماعی- فرهنگی از پیش تعیین شده ای بود و تبلور آرمان ها، خواست ها، انگیزه ها و اهداف نظام سنتی متشکل از اسطوره های بود که جهت گیری ها و ضمانت های دینی لازم را برای جایگاه فرد در جهان فراهم می نمود.

مانند اندیشمندانی که هویت را برحسب مراحل گذار تاریخی به سه دوره هویت پیش مدرن، مدرن و پست مدرن تقسیم بندی کرده می باشد می توان به داگلاس کلنر(1996) تصریح نمود که او هویت را در مرحله اول یعنی هویت پیش مدرن دارای جوهری ثابت و ایستا دانسته که هیچ عامل اجتماعی، فرهنگی و… در آن تاثیری نخواهد داشت؛ در مرحله دوم یعنی هویت مدرن او شکل گیری هویت را در ارتباط با دیگران و در اثر تعامل میان خود و جامعه می داند و معنا ساز بودن هویت را دلیل برساختگی بودن آن می داند که ساخته شرایط اجتماعی انسانهاست و در نهایت به هویت پست مدرن تصریح می کند که در پست مدرنیسم بر هویت غیرذاتی، تاریخی و سیال بشر و پراکندگی و تجزیه فرد تاکید می گردد.

هویت در رویکرد مدرن؛ به وسیله عوامل از قبل موجود، طبیعی، روانی واجتماعی انجام می شود و در این رویکرد بر دو دسته از نظریات تاکید می گردد: اول نظریه های جامعه شناسانی که در آنها هویت، ساخته و پرداخته زمان و مکان می باشد مانند دیدگاه های تعامل گرایان نمادین وآنتونی گیدنز و دوم نظریه های شناخت اجتماعی(روانشناسان اجتماعی) با تاکید بر فرایندهای روانی. در رویکرد پسامدرن بر این باورند که شکل گیری و تعریف هویت به دور از دخالت هرگونه عامل از قبل موجود صورت گیرد؛ نظریه گفتمانی که اکثرا متاثر از ادبیات، زبان شناسی و معناشناسی می باشد در این رویکرد قرار می گیرد.

هويت داراي ابعادگوناگوني زیرا هويت تاريخي، سياسي، ملي، اجتماعي، قومي، ديني، خودي و فرهنگي می باشد. هویت فرهنگی احساس تعلق و همبستگی به جامعه و فرهنگ آن می باشد و نیز بخشی از مفهوم خود می باشد که از دانش و احساس درمورد ي تعلق فرد به گروه خاص فرهنگی می باشد و آن درایتی از خویشتن می باشد که مشتق ازعضویت (چه رسمی و چه غیررسمی) در یک گروه اجتماعی بر مبناي انتقال و پرورش دانش، باورها، ارزش ها، توجه ها، سنت ها و شیوه هاي زندگی معین مشترکی بین اعضاست، به گونه اي که در رفتار اعضاء تأثیر می گذارد و پیش روی هنجارها و ارزشهاي جامعه، احساس تعهد و تکلیف کند و در امور مختلف آن مشارکت جوید، انتظارات جامعه را از خود پاسخ دهد و در مواقع بحرانی سرنوشت جامعه و غلبه بر بحران براي او مهم باشد (هال و همکاران، 1996).

هویت فرهنگی حاکی از موجودیت معنوي جامعه و پویایی آن می باشد و بی هویتی، ایستایی جامعه می باشد، هر جامعه ای معمولا در همه جا و همه وقت بر اصالت فرهنگی خود تأکید می کند و می کوشد که با قدرت و غرور مشخصه هاي این هویت را زنده نگه دارد و از آن دفاع کند. از مهمترین مولفه های هویت فرهنگی می توان به: مذهب، زبان، ارزش های فرهنگی، علاقه به برپایی رسوم سنتی، احساس تعلق و افتخار به میراث فرهنگی تصریح نمود.

امروزه انقلاب اجتماعی ارتباطات علاوه بر افزایش رسانه هاي ارتباط جمعی و فناوری های جدید ارتباطی، تحول نمادها و باورها را نیز به ارمغان داشته می باشد و بیش از پیش ارتباطاتِ انسانی و اجتماعی متکی به فضای مجازی شده می باشد که در آن حس از امکانات رهایی بخش هست و شبکه های رقمی چیزی ساخته اند که کمتر از محیطِ اجتماعی نوینی نیست(رابینز و بستر،338:1384). مقصود ازحسِ رهایی در این فضا، ابعادِ زمانی و مکانی می باشد که دگرگون شده و یا از بین رفته اند. محدودیتی برای کاربران وجود ندارد و همین گونه محیطِ اجتماعی جدید مربوط به نوعی از ارتباطات می گردد که قاعده های ارتباطی فضای طبیعی یا واقعی در آن کم رنگ و یا متحول می شوند. از سوی دیگر فرهنگ مجازی را در چارچوب حلقه های پیوند جدید فناوری- فضا قرار داده می باشد که وجه مشخصه ی آن فرهنگ صمیمانه و باز ترکیبی و سازنده ی تجمع های ارتباطی می باشد(رابینز و بستر،338:1384). به این شکل مشخص می گردد، فضای مجازی که به وسیله اینترنت در گونه های شبکه های اجتماعی، سایت و وبلاگ ها واقعیت های فضای طبیعی را بازسازی نموده و هر کدام به عنوان یک رسانه ضمن ایجاد ارتباطِ موثر، منعکس کننده واقعیت و رویداد ها در جامعه نیز به شمار می آید، واقعیت های که در سیاست، فرهنگ و عقایدِ مردم وجود دارند و بطور روزمره ممکن می باشد در زندگی اجتماعی انسانها بروز و ظهور کنند، درحال حاضر بیش از دیگر رسانه ها در فضای مجازی و در قالب سایت و شبکه های اجتماعی متجلی و منعکس می شوند. البته، با این تفاوت که این نوع ارتباط و انتقالِ پیام هاگفتمانی را می سازند که در محیط صمیمانه صورت می پذیرند و در این فضا هیچ شخص، گروه یا جماعتی نمی‌تواند اراده خود را بر دیگران تحمیل کند. هر فرد یا جماعتی می‌تواند، بخشی از این فضا را در اختیار بگیرد و به نشر آرا و عقاید خود بپردازد.

یکی از انواع فناوریهای ارتباطی جدید شبکه های اجتماعی مجازی به خصوص شبکه اجتماعی فیس بوک می باشد. شبکه های اجتماعی، امروزه به یکی از ارکان جدایی ناپذیر زندگی ما- حداقل در بعد مجازی آن تبدیل شده اند که دارای کارکردهای گوناگونی مثل سرگرمی، آموزشی، اطلاع رسانی، توضیح حال شخصی، حفظ روابط خانوادگی و دوستانه و… و تصور دنیای وب بدون حضور پررنگ این پدیده همه گیر،تقریبا غیرممکن می باشد. شبکه اجتماعی نوعی ساختار اجتماعی به شمار می رود که از گره های متعددی تشکیل شده که این گره ها می توانند افراد حقیقی یا سازمان ها باشند. از مهمترین شبکه های اجتماعی می توان به اورکات، مای اسپیس و فیس بوک تصریح نمود. در آماری که در اکتبر 2012 اعلام شده کاربران فیس بوک به حدود یک میلیارد نفر رسیده که به گفته نایب رییس مجلس شورای اسلامی و به رغم محدودیت های که برای دسترسی به فیس بوک بزرگترین شبکه اجتماعی موجود تحمیل می گردد بیش از دو میلیون ایرانی عضو این شبکه اجتماعی هستند (شریف پور،76:1391).

فضای شبکه اجتماعی فیس بوک مشتمل بر فرهنگ و دانشی می باشد که میان کاربران آن ایجاد می گردد و نیز منتقل کننده میلیون ها پیام می باشد، پیام های که بر ارزشها، توجه ها و هویت فرهنگی کاربران آن در سطح خرد و کلان تاثیر می گذارد در این شبکه هر کاربر صفحه ای مختص خود دارد که در آن به معرفی خود پرداخته می باشد. در واقع، این صفحه نشانگر هویت شخصی و فرهنگی اوست. این ارتباطات نه تنها روابط اجتماعی را می سازد، بلکه فضایی می باشد که در آن روابط اجتماعی و فرهنگی رخ می‌دهد. موسیقی، زبان مشترک، ملیت مشترک، دین مشترک که همه اینها از شاخص های هویت فرهنگی هستند را در فضای مجازی دور هم جمع می کند. به نظر می رسد؛ تغییراتی که سبب بروز روابط جدید اجتماعی و فرهنگی می گردد، ضمن ایجاد و حفظِ هنجار های خاص فضای مجازی ارزشها و انگیزه های مشترک و مورد توافق مردم را نیز داراست چیزی که کوین رابیز و فرانک وبستر در کتاب عصر فرهنگ فناورانه از آن بنام ((محیط معرفتی)) یاد می کند که در آن ارتباط های جدید بطور مستقیم تبدیل به گرایش ها و ارزشهای اجتماعی شده می باشد.

فیس بوک یکی از رسانه هاي بسیار تأثیرگذار در عصر حاضر می باشد که همانند سایررسانه ها و وسایل ارتباطی، اساساً محصول غرب بوده و در طول چند سال اخیر وارد کشور شده می باشد که در فضای آن فرهنگ های متنوعی هست اما آیا این رسانه صرفاً داراي ماهیت غربی می باشد؟ آیا فرهنگ ها وجوامع به تبع اصول و ارزش هاي خاص خود از آن بهره گیری می کنند؟ آیا تقابل و رویاروی حاکم در فضای فیس بوک به یک نوع استعمار یا استیلای فرهنگی توسط فرهنگ دیگری و محو ارزشها و هنجارهای سنتی و خرده فرهنگ ها توسط فضای حاکم بر این فناوری ارتباطی جدید منجر می گردد و یا اینکه در نتیجه آزادی حاکم و نیز تضاد و تقابل صورت گرفته در این فضا هویت فرهنگی اعضا برساخته می گردد و تجلی قویتری پیدا می ‌کند و اعضا به بروز و نشان دادن مشخصه های هویت فرهنگی خود علاقمند می گردد که از این جمله تفسیر دیگری که می توان نمود این می باشد که به فیس بوک به عنوان یک عامل فرصت ساز یا تهدید کننده برای هویت فرهنگی نگاه نمود.

فیس بوک به عنوان یک نماد ارتباطی که دستاورد تغییر و تحول در فضای مجازی می باشد؛ طبیعتا در طول زمان متاثر از تغییراتی خواهد گردید که اقتضای فناوری های جدید می باشد حال؛ با در نظر داشتن اینکه کاربران فیس بوک به ویژه دانشجویان با داشتن یک سری مشخصه های هویتی سنتی که از خانواده و جامعه خود اکتساب کرده اند با ورود به محیط دانشگاه و نیز با عضویت در فیس بوک و متاثر از طریقه موسوم به جهانی شدن بعنوان گروهی تاثیر پذیر و تاثیرگذار محسوب گردیده که از فرهنگ ها و خرده فرهنگ های گوناگون و متنوعی هستند که با تمام مشخصه های فرهنگی خود از بین المللی، ملی، قومی و مذهبی گرفته تا مولفه های شخصیتی و خانوادگی پا در دنیای پرزرق و برق مجازی می گذارند، خواسته و ناخواسته در کوتاه ترین زمان با گستره بسیار وسیعی از انسانها با اقوام، ملیت ها، مذاهب، شخصیت ها و عقاید متفاوت و متناقض مواجه هستند و به نوعی شاهد تنوع فرهنگی زیادی درفضای این شبکه هستیم ، وضعیت هویت در یک فضای متغیر چگونه خواهد بود؟ آن چیز که که در مطالعه این موضوع شایان توجه می باشد وجود تناقض بین تنوع فرهنگی موجود در فیس بوک و فلسفه وجودی تشکیل شبکه های اجتماعی در قالب شبکه جهانی اینترنت می باشد که یک نوع یکسان سازی فرهنگی در قالب دهکده جهانی را دنبال می کند و از طرفی لزوم در نظر داشتن هویت جوانان که به تعبیری در حال گذار از تغییر و دگرگونی به سمت ثبیت شدن می باشد را می طلبد.

بنا به نظرکاستلزکه؛ شبکه ای شدن و از میان رفتن نظام های سنتی را باعث رشد بنیادگرایی می داند می توان اینگونه تفسیر نمود که با کم رنگ شدن نظارت ها و پیوستن افراد به جمع کاربران رسانه های جدید میزان آزادی اظهار تا آنجا گسترش می یابد که ممکن می باشد ساختارهای سنتی، ارزشها و هنجارها زیر سوال بروند و به نوعی با یک هویت شبکه ای(مجازی) روبرو هستیم با وجود این نظرات هویت فرهنگی در این فضا دارای چه تعریفی می باشد، وضعیت باورها، ارزشها و اعتقادات گوناگون وقتی در این فضا که خود دستخوش تغییر می باشد چگونه می باشد و وقتی که کاربران با این تناقض ها و گوناگونی ارزشها و باورها روبرویند نسبت و ارتباط هویت و فرهنگ در این فضا، تعریفی که این دو با هم در فضای مجازی پیدا می کنند و در نظر داشتن اینکه کاربرانی که در فیس بوک به تعامل و ارتباط می پردازند، آیا هویت فرهنگی خود را بروز می دهند یا آن را ترک می گویند و اینکه وقتی کاربر در فیس بوک قرار می گیرد با در نظر داشتن باورها و ارزشهای که دارد به تناسب فضا و فرهنگ حاکم بر فیس بوک با آن همخوان می گردد، یا اینکه باورها، ارزشها و اعتقادات خود را بنا بر خاصیت، ساختار و کارکرد این فضا تغییر، نقد یا اینکه آنها دوباره برساخته و محکمتر می گردد.

اما با در نظر داشتن تعاریف و نکاتی که پیشتر به آن پرداخته گردید؛ آن دسته از اندیشمندانی که هویت را پدیده ای سیال و نسبی دانسته اند به این نکته نپرداخته اند که با در نظر داشتن اینکه هویت افراد از فرهنگ و همچنین هنجارها، ارزشها و باورهای افراد نیز از هویت آنها نشات می گیرد، چگونه می توان یک امر متغیر را اندازه گرفت. پس تعریفی که در این پژوهش می توان به آن اتکا نمود این می باشد که هویت فنومنی ثابت می باشد که در گذر زمان و در بخش اجتماعی با در نظر داشتن تغییراتی که در آن رخ می دهد پدیده ای تاثیرپذیر از تغییرات اجتماعی و فناوری های جدید ارتباطی می باشد و با در نظر داشتن نسبت میان فرهنگ و هویت، که یکی از ویژگی های فرهنگ که ثابت اما متغیر می باشد که مقصود از این تغییرات، تغییراتی آرام و تدریجی درگذر زمان می باشد، هویت نیز به همین ترتیب در طول زمان و با در نظر داشتن مکانهای گوناگون و به خصوص در ارتباط با فضای شبکه های اجتماعی مجازی که دارای ویژگی برتر لامکان و لازمان بودن هستند تغییر و تاثیر می پذیرد و دارای خاصیتی،انعطاف پذیر، تجمعی و به روز می باشد. با در نظر داشتن اینکه افراد در فضای مجازی بدلیل فقدان ارتباط چهره ای می توانند بازنمایی متفاوتی از خود داشته باشند و از هویت های جعلی، بی نام و نشان و بعضی دیگر از چند هویت که گاه حتی بسیار متناقض اند در یک شبکه اجتماعی بهره گیری کنند؛ به نظر می رسد که هویت در فضای شبکه های اجتماعی به سمت واقعی تر شدن پیش می رود و دلیل این ادعا این می باشد که تقریبا هیچ کس مایل نیست فرد ناشناسی را درفضای فیس بوک به لیست دوستان خود اضافه کند و نیز اینکه افرادی که با هویت جعلی ورود می کنند در نهایت هویت واقعی خود را با در نظر داشتن اظهار نظرهای گوناگون در این فضا عیان می کنند و یا اینکه امکان تشخیص هویت این افراد در طول زمان برای کاربران فراهم می گردد.

  • طرح و تحدید موضوع

                    با در نظر داشتن اینکه موضوع اصلی این پژوهش، مطالعه وضعیت پایبندی به هویت فرهنگی اعضای شبکه اجتماعی فیس بوک می باشد و از آنجا که علاوه بر سه عامل اصلی، کمبود زمان، بودجه و منابع انسانی (پرسنل) و همچنین گستردگی جامعه آماری ( دانشجویان) و نیز دسترسی سخت به این شبکه بدلیل فیلتر بودن آن در امر پژوهش دخیل هستند، محقق را وادار نمود تا ازمیان دانشجویان کل کشور تنها به مطالعه دانشجویان مقطع کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه تهران بسنده کنم. در نهایت موضوع مورد مطالعه را به صورت زیر تحدید نماید:

مطالعه وضعیت پایبندی به هویت فرهنگی اعضای شبکه اجتماعی فیس بوک( نمونه مورد مطالعه دانشجویان مقطع کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه تهران)

  • ضرورت و اهمیت پژوهش

با در نظر داشتن اهمیت و ضرورت و نیز گسترش فناوریهای جدید ارتباطی تحت عنوان رسانه های جدید جدید و به خصوص شبکه اجتماعی فیس بوک و نیز عضویت بیش از یک میلیارد نفری افراد جهان در این شبکه که لقب محبوبترین شبکه اجتماعی مجازی را به خود اختصاص داده و نیز محبوبیت این شبکه اجتماعی در میان کاربران ایرانی و به ویژه دانشجویان، بعضی دغدغه های جامعه شناختی، روان شناختی و ارتباطی از سوی صاحبنظران مطرح شده می باشد.

طرح این دغدغه ها از سوی صاحبنظران به معنی مخالفت یا انکار بنیادین شبکه های اجتماعی نبوده. اصولا امروزه سرعت تغییرات در دنیای فناوری به قدری زیاد می باشد که ناخودآگاه همه افراد را درگیر خود می کند و پرداختن به مقصود نفی یا اثبات این فناوریها نتیجه ای غیر از اتلاف وقت ندارد در نتیجه، سهم بشریت همانند این پدیده ها، شاید صرفا متناسب شدن، بهره برداری از زوایای مثبت و اجتناب از زوایای تاریک و در یک کلام، بهینه سازی می باشد.

شبکه های اجتماعی به گونه عام و فیس بوک به گونه خاص، به این گروه از پدیده ها تعلق دارند و تأثیر ما در قبال آنها، نه نفی می باشد ونه اثبات. بلکه بایستی از این پدیده تاثیرگذار در شروع هزاره سوم، به نحو مناسب بهره گیری کنیم. حضور و بهره گیری صحیح و منطقی از تمام امکانات شبکه های اجتماعی به ویژه فیس بوک می تواند تهدیدهای اجتماعی و فردی رسانه ها و شبکه های اجتماعی را به فرصت های بی بدیلی در مقیاس فردی، خانوادگی، حرفه ای و اجتماعی بدل نماید.

کارکردهای شبکه ها و رسانه های اجتماعی در هرجامعه ای متفاوت می باشد. در ایران در حال حاضر اکثر مخاطبین شبکه های اجتماعی، جوانان بین 18تا35 سال هستند که اکثر آنها از تحصیلات عالی برخوردارند، با در نظر داشتن عضویت زیاد و روزافزون این قشر آینده ساز و نیز دانشجویان جامعه در فضای شبکه های اجتماعی و به ویژه فیس بوک و نیز با عنایت به اینکه این فضا دارای فرهنگ خاص و متنوعی می باشد و به تبع آن نیز این فرهنگ خاص حاکم بر فضای شبکه اجتماعی فیس بوک در فرایند شکل گیری و تثبیت هویت فرهنگی جوانان در این سنین و با در نظر داشتن طریقه تغییرات در جامعه اثر می گذارد و دلیل انتخاب مقطع کارشناسی این می باشد که دانشجویان در این مقطع با ذهنیتی خالی و با آلودگی ذهنی کمتر به لحاظ سنی به کاربری مشغول می شوند و با مرور زمان و کم کم الگوی ارتباطی- فرهنگی لازم را برای خود می سازند و درنهایت نیز کمبود منابع مطالعاتی در این زمینه، ضرورت پژوهش درمورد این موضوع را می رساند.

4-1- اهداف پژوهش

1-مطالعه بازتاب هویت فرهنگی با در نظر داشتن نشانه های فرهنگی موجود در فیس بوک

2-آشنایی با تعریف ارزشها و هنجارها در فضای فیس بوک

3-آشنایی با نحوه هویت پذیری در فیس بوک

 

5-1- سوالات و فرضیات پژوهش:

1-5-1- سوالات پژوهش

  • با در نظر داشتن نشانه های فرهنگی موجود در فیس بوک، هویت چگونه برای دانشجویان شکل می گیرد؟
  • فضای معنایی ارزش ها و هنجارها در فیس بوک چیست؟
  • فیس بوک چه تاثيري بر بروز و بر ساخته شدن هویت فرهنگي دانشجويان دارد؟
  • فیس بوک چه نوع تغییراتي را براي هویت فرهنگي دانشجويان نهادي كرده می باشد؟

 

         2-5-1- فرضیات پژوهش

  • به نظر می رسد بین نشانه های فرهنگی (شکل دهنده ی هویت) موجود در فیس بوک و وضعیت تاهل پاسخگویان ارتباط هست.
  • به نظر می رسد بین نشانه های فرهنگی (شکل دهنده ی هویت) موجود در فیس بوک و جنسیت پاسخگویان ارتباط هست.
  • به نظر می رسد بین نشانه های فرهنگی (شکل دهنده ی هویت )موجود در فیس بوک و مدت زمان عضویت پاسخگویان در فیس بوک ارتباط هست.
  • به نظر می رسد بین برساخته شدن هویت فرهنگی دانشجویان در فیس بوک و مدت زمان عضویت ایشان در فیس بوک ارتباط هست.

 

6-1- تعریف نظری برخي مفاهیم

فرهنگ: فرهنگ عبارت می باشد از مجموعه پیچیده ای از علوم، دانش، هنر، افکار و اعتقادات، قوانین و مقررات، آداب و رسوم و سنت ها و به گونه اختصار، کلیه آموخته ها و عادت هایی که بشر در حکم مهمترین عناصر جامعه اخذ می کند.

     هویت: اسم عربي و به معناي تشخص می باشد. همين معنا بين متكلمين معروف می باشد( لغتنامه دهخد ا(. هویت فرایند پاسخگویی آگاهانه هرفرد به یک دسته سوالات در مورد خودش می باشد؛ از گذشته اش که او چه کسی می باشد، کجا بود، چه بود، چه هست و به چه قبیله، نژاد یا ملت تعلق دارد، منشا ابتدایی و اصلی اش کجاست و در تمدن جهان چه نقشی داشته می باشد(باوند،1377).

     هویت فرهنگی: هویت فرهنگی احساس تعلق و همبستگی به جامعه وفرهنگ آن می باشد. به گونه اي که در رفتار اعضاء تأثیر گذارد و این رفتار درمقابل هنجارها و ارزشهاي جامعه، احساس تعهد وتکلیف کند و در امور مختلف آن مشارکت جوید. انتظارات جامعه را از خود پاسخ دهد و در مواقع بحرانی سرنوشت جامعه و غلبه بر بحران براي اومهم باشد(علیخانی،201:1383).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

     شبکه اجتماعی: شبکه‏های اجتماعی از گروه‏هایی عموماً فردی یا سازمانی تشکیل شده که از طریق یک یا چند نوع از وابستگی‏ها به هم متصل‏اند و در بستر یک جامعه اطلاعاتی پیچیده، کارکرد مؤثر شبکه همگرا را تصویر می‏کنند و موفقیت و محبوبیت روزافزون آنها به دلیل داشتن رنگ و بوی اجتماعی می باشد.

     فيس‏بوك: يك سايت اجتماعي می باشد كه توسط سازنده جوان خود مارك زاكربرگ[1] در چهارم فوريه سال 2004 راه‏اندازي گردید. اين سايت هم‏اكنون از نظر تعداد كاربران عضو و نيز از نظر كارشناسان در زمينه سايت‏هاي اجتماعي، برتر از ماي اسپيس و امثال آن و در حقيقت در زمينه كاري خود، سايت شماره 1 جهان محسوب مي‏گردد.

تعداد صفحه : 127