پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و الهیات

دانشگاه اصفهان

دانشکده: اهل البیت (ع)

گروه: علوم حدیث

  

پایان نامه­ی کارشناسی ارشد رشته­ی علوم حدیث گروه اقتصاد اسلامی

 

 تحلیل الگوي پوشش ریسک و بیمه در نظام مالی اسلامی (مطالعه تطبیقی آراء دانشمندان اسلامی)

 

استاد راهنما:

دکتر حجت­الله عبدالملکی

 

استاد مشاور:

 دکتر غدیر مهدوی کلیشمی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

          چکيده

در این پژوهش تبیین مفهوم، مبانی و ساختار نظریه­ی بیمه و پوشش ریسک در اقتصاد اسلامی مدّنظر بوده می باشد.  همچنین انجام یک مطالعه­ی تطبیقی بین آراء اندیشمندان مسلمان در مورد بیمه در مالیه­ی اسلامی به مقصود روشن شدن محل اختلاف و تبیین مرز دانش در این حوزه صورت گرفته می باشد. لذا در این راستا لازم بود تا آغاز مفهوم نظری ریسک و روشهای مدیریت آن مورد توجه قرار گیرد، سپس از این رهگذر وارد بحث بیمه به عنوان یک تکنیک عملی و مالی جهت مدیریت ریسک در اقتصاد متعارف شده، آتگاه به دلیل اقتضای فضای پژوهش در ادامه با در نظر داشتن روش­های معمول و شناخته شده در جهان به توضیح پیرامون پوشش ریسک و تکافل به عنوان جایگزین بیمه­ی متعارف در اقتصاد اسلامی پرداخنه شده می باشد. در پژوهش حاضر با بهره گیری از مطالعات کتابخانه­ای در مرحله­ی اول مباحث ریسک و بیمه در دو گستره­ی اقتصاد متعارف و اسلامی توصیف شده می باشد. سپس تحلیل فقهی و تطبیقی بین آراء اندیشمندان اسلامی راجع به بهره گیری­ی مسلمانان از قراردادهای بیمه­ی متعارف که مورد نیاز روز جوامع می باشد، ارائه گردیده تا مبانی اختلاف­نظرها از این رهگذر مشخص گردد.

نتایج مطالعه­ی تطبیقی نشان داد که اختلا­ف­­­نظرهای اندیشمندان مسلمان هنگام ارائه­ی نظرات متفاوت و گاه متضاد در خصوص مشروعیت ابزار اقتصادی جدید،که بیمه یکی از برجسته­ترین آن­ها می باشد، از 7 حوزه ناشی گردیده که در واقع نشان از مبنای فکری و ذهنی متفاوت ایشان و زاویه­ی دید خاص ایشان نسبت به منابع دینی دارد. بطور اختصار می­توان گفت بطور معمول مخالفان بیمه­ی متعارف به سه دسته تقسیم می­شوند: دسته­ی اول که مخالف هر گونه بیمه بوده و عقیده دارند که تمام لزومات نظری و عملی در دین اظهار شده می باشد و قرارداد بیمه امری مستحدث و مشروع می باشد که جایی در باب­های فقه اسلامی ندارد. اما مخالفان این گروه اعم از کسانی که به دلیل شبهات با بیمه مخالفند و چه موافقان، عقیده دارند شارع مقدس نسبت به رفتار بشر مکلّف عاقل آزادی اقدام قائل شده می باشد لذا بیمه را مورد مطالعه فقهی قرار می­دهند. دسته­ی دوم که به دلیل شبهات فقهی تشخیص داده در این قرارداد با مشروعیت آن مخالفت می­کنند. ایرادات مورد نظر این گروه و نیز پاسخ­های داده شده به آنها از مباحث موضوع­شناسی و اعتقاد به مدخلیت نیازهای بشر در توجیه و جواز بهره گیری از طراحی­های جدید مالی، اعتقاد به حجیت عرف در تشخیص معیارهای فقهی و نیز در نظر داشتن اصول و عمومات فقهی ناشی می­گردد. دسته­ی سوم که تنها متعرض مشروعیت بیمه­ی عمر هستند. همچنین دیدگاههای موافقان با مشروعیت بیمه­ی متعارف از اعتقاد به تأیید شارع نسبت به رفتار بشر مکلّف، مدخلیت نیازهای بشر در توجیه رفتار، حجیت عرف، مباحث موضوع­شناسی و در نظر داشتن اصول و عمومات فقهی سرچشمه گرفته می باشد.   

کلید واژگان: ریسک، مدیریت ریسک، بیمه، تکافل، غرر، قمار

 

 

عنوان                                                   فهرست مطالب                                                          صفحه

فصل اول: کلیات                                                                                

1-1.مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..     1

1-2. طرح مسئله پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………….     2

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1-3. سوالات پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………………..     3

1-4. اهمیت مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………….     3

1-5. اهداف پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………………….     4

1-6. روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………………..     4

1-7. پیشینه پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………………..     4

1-8. مفاهیم کلیدی …………………………………………………………………………………………………………………………..     7

 

فصل دوم: مروری بر ادبیات موضوع در ادبیات متعارف

2-1.مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..    10

2-2. بخش اول: مروری بر مبانی نظری ریسک و مدیریت آن در ادبیات اقتصادی متعارف …………………………    11

2-2-1. مفهوم ریسک …………………………………………………………………………………………………………………………    11

2-2-2. انواع ریسک …………………………………………………………………………………………………………………………..   14

2-2-3. زمینه­های نظری مدیریت ریسک ……………………………………………………………………………………………..   15

2-2-3-1. درآمدی بر مدیریت ریسک …………………………………………………………………………………………………   15

2-2-3-2. ضرورت مدیریت ریسک ……………………………………………………………………………………………………..   15

2-2-3-3. ماهیت مدیریت ریسک ………………………………………………………………………………………………………   16

2-2-3-4. فرآیند مدیریت ریسک ……………………………………………………………………………………………………….   17

2-2-3-5. راهبردهای مدیریت ریسک …………………………………………………………………………………………………   17

2-2-3-5-1. تکنیک­های مورد انتخاب ریسک­گریزها …………………………………………………………………………….   18

2-2-3-5-2. تکنیک­های مورد انتخاب ریسک­پذیرها …………………………………………………………………………….   18

2-3. بخش دوم: انواع بیمه ………………………………………………………………………………………………………………….   20

2-3-1. بیمه بازرگانی متعارف …………………………………………………………………………………………………………….   20

2-3-1-1. واژه بیمه …………………………………………………………………………………………………………………………..   20

2-3-1-2. معنای اصطلاحی بیمه ………………………………………………………………………………………………………..   21

2-3-1-3. تاریخچه بیمه بازرگانی متعارف …………………………………………………………………………………………..   21

2-3-1-4. ارکان قرارداد بیمه بازرگانی …………………………………………………………………………………………………   23

2-3-1-5. اصول بیمه بازرگانی …………………………………………………………………………………………………………..   24

2-3-1-6. انواع رشته­های بیمه بازرگانی ………………………………………………………………………………………………   27

2-3-1-6-1. بیمه­های اموال ……………………………………………………………………………………………………………….   29

2-3-1-6-1-1. بیمه­های اشیاء …………………………………………………………………………………………………………..   30

 

عنوان                                                                                                                                   صفحه

2-3-1-6-1-2. بیمه­های زیان پولی ……………………………………………………………………………………………………   31

2-3-1-6-1-3. بیمه­های مسئولیت …………………………………………………………………………………………………….   31

2-3-1-6-2. بیمه­های اشخاص …………………………………………………………………………………………………………..   31

2-3-1-6-2-1. بیمه عمر ………………………………………………………………………………………………………………….   31

2-3-1-6-2-1-1. تاریخچه و ماهیت بیمه عمر ……………………………………………………………………………………   32

2-3-1-6-2-1-2. تعریف بیمه عمر ……………………………………………………………………………………………………   32

2-3-1-6-2-1-3. انواع بیمه­نامه­های عمر ……………………………………………………………………………………………   33

2-3-1-6-2-1-4. حق­بیمه قرارداد بیمه عمر ………………………………………………………………………………………   33

2-3-1-6-2-2. بیمه­های حوادث اشخاص ……………………………………………………………………………………………   36

2-3-1-6-2-2-1. اقسام بیمه حوادث …………………………………………………………………………………………………   36

2-3-1-6-2-2-2. تعهدات بیمه­گر و موارد استثنا …………………………………………………………………………………   37

2-3-1-6-2-3. بیمه­های بهداشت و درمان ………………………………………………………………………………………….   37

2-3-1-6-2-3-1. معرفی بیمه درمانی ……………………………………………………………………………………………….   37

2-3-1-6-2-3-2. اقسام بیمه درمانی …………………………………………………………………………………………………   37

2-3-1-6-3. بیمه­های مسئولیت …………………………………………………………………………………………………………   37

2-3-1-6-3-1. معرفی بیمه­های مسئولیت ………………………………………………………………………………………….   38

2-3-1-6-3-2. انواع بیمه­های مسئولیت ……………………………………………………………………………………………..   38

2-3-2. بیمه تعاونی …………………………………………………………………………………………………………………………..   38

2-3-2-1. معرفی بیمه تعاونی …………………………………………………………………………………………………………….   39

2-3-2-2. ساختار مدیریتی بیمه تعاونی ……………………………………………………………………………………………..   39

2-3-3. بیمه اجتماعی متعارف ……………………………………………………………………………………………………………   39

2-3-3-1. تاریخچه و ماهیت بیمه­های اجتماعی …………………………………………………………………………………..   39

2-3-3-2. بیمه اجتماعی تحت تأثیر سیاستهای اقتصادی و اجتماعی ………………………………………………………   40

2-3-3-3. سیر تکامل خدمات بیمه­ای دولتی ……………………………………………………………………………………….   44

2-3-3-4. ویژگی­های بیمه­های اجتماعی ……………………………………………………………………………………………..   46

2-3-3-5. اصول و موازین نظام بیمه اجتماعی ……………………………………………………………………………………..   47

2-3-3-5-1. اصول حاکم بر نحوه اداره امور تأمین اجتماعی …………………………………………………………………..   47

2-3-3-5-2. اصول حاکم بر نحوه تأمین مالی بیمه­های اجتماعی …………………………………………………………..   48

2-3-3-5-3. اصول حاکم بر نحوه ارائه مزایا …………………………………………………………………………………………   48

2-3-3-6. طرح­ها و برنامه­های بیمه اجتماعی ……………………………………………………………………………………….   50

 

فصل سوم: روش­شناسی پژوهش

3-1.مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..   53

3-2. انواع پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………………….   53

عنوان                                                                                                                                 صفحه

3-3. روش پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………………   54

3-3-1. روش پژوهش توصیفی ……………………………………………………………………………………………………………..   54

3-3-1-1. هدف پژوهش توصیفی …………………………………………………………………………………………………………   55

3-3-1-2. انواع تحقیقات توصیفی ……………………………………………………………………………………………………….   55

3-3-2. تعریف روش تحلیل محتوا ………………………………………………………………………………………………………   55

3-3-2-1. مراحل تحلیل محتوا …………………………………………………………………………………………………………..   56

3-3-3. درآمدی بر روش پژوهش تطبیقی ……………………………………………………………………………………………..   56

3-3-3-1. تعریف مطالعه تطبیقی…………………………………………………………………………………………………………   57

3-3-3-2. هدف مطالعه تطبیقی…………………………………………………………………………………………………………..   57

 

فصل چهارم: پوشش ریسک و بیمه در آراء اندیشمندان اسلامی؛ تجزیه و تحلیل یافته­ها

4-1. مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………….   58

4-2. بخش اول: پوشش ریسک و بیمه در مالیه اسلامی …………………………………………………………………………   59

4-2-1. مدیریت ریسک در اسلام ………………………………………………………………………………………………………..   59

4-2-2. الگوی تکافل در پوشش ریسک ………………………………………………………………………………………………..   59

4-3. بخش دوم: ماهیت فقهی بیمه متعارف؛ اختلاف نظرهای اندیشمندان اسلامی ……………………………………   60

4-3-1. موافقان مشروعیت ………………………………………………………………………………………………………………….   61

4-3-1-1. بیمه های بازرگانی متعارف در تطبیق با عقود شرعی …………………………………………………………….   61

4-3-1-1-1. قرارداد بیمه و عقد مضاربه ……………………………………………………………………………………………..   62

4-3-1-1-2. قرارداد بیمه و عقد ضمان ……………………………………………………………………………………………….   62

4-3-1-1-3. قرارداد بیمه و صلح ………………………………………………………………………………………………………..   62

4-3-1-1-4. قرارداد بیمه و هبة معوّضه ………………………………………………………………………………………………   63

4-3-1-2. بیمه های بازرگانی متعارف در تطبیق با نهادهای حقوقی صدر اسلام ……………………………………….   63

4-3-1-2-1. نظام عاقله و عقد بیمه ……………………………………………………………………………………………………   63

4-3-1-2-2. عقد بیمه و ضَمان خطرالطریق ………………………………………………………………………………………..   64

4-3-1-2-3. قرارداد بیمه و عقد موالات ………………………………………………………………………………………………   64

4-3-1-3. بیمه های بازرگانی متعارف به عنوان عقود جدید و مشروع …………………………………………………….   65

4-3-2. مخالفان مشروعیت …………………………………………………………………………………………………………………   66

4-3-2-1. فقهایی که عقود شرعی را محصور در تعدادی خاص می­دانند ………………………………………………….   67

4-3-2-2. فقهایی که شرایط کلی صحت عقود را در نظر می­گیرند …………………………………………………………   67

4-3-2-2-1. وجود غرر ……………………………………………………………………………………………………………………..   67

4-3-2-2-2. وجود رهان ……………………………………………………………………………………………………………………   69

4-3-2-2-3. وجود میسر ……………………………………………………………………………………………………………………   69

4-3-2-2-4. وجود ربا ……………………………………………………………………………………………………………………….   71

عنوان                                                                                                                                    صفحه

4-3-2-2-5. ضمان مالم یجب …………………………………………………………………………………………………………..   72

4-3-2-2-6. اکل مال به باطل …………………………………………………………………………………………………………..   72

4-3-2-2-7. وجود غبن …………………………………………………………………………………………………………………….   73

4-3-2-2-8. معلق بودن عقد …………………………………………………………………………………………………………….   74

4-3-2-2-9. معامله کالی به کالی ………………………………………………………………………………………………………   74

4-3-2-2-10. مغایرت با اصل توکل …………………………………………………………………………………………………..   74

4-3-2-2-11. معامله بر معدوم ………………………………………………………………………………………………………….   75

4-3-2-2-12. مغایرت با آزادی اراده …………………………………………………………………………………………………..   75

4-3-2-2-13. اجماع بر تحریم …………………………………………………………………………………………………………..   76

4-3-2-2-14. سفهی بودن ………………………………………………………………………………………………………………..   76

4-3-3. قائلان به تفکیک بیمه­های حلال و حرام …………………………………………………………………………………..   76

4-3-3-1. وجود غرر ………………………………………………………………………………………………………………………….   76

4-3-3-2. وجود میسر ……………………………………………………………………………………………………………………….   77

4-3-3-3. وجود ربا ……………………………………………………………………………………………………………………………   77

4-3-3-4. مغایرت با اصول میراث و وصیت ………………………………………………………………………………………….   78

4-3-3-5. مغایرت با اصل توکل ………………………………………………………………………………………………………….   78

4-3-3-6. اکل مال به باطل ……………………………………………………………………………………………………………….   79

4-4. بخش سوم: معرفی بیمه­ی تکافل  ………………………………………………………………………………………………..   80

4-4-1. کلیات تکافل …………………………………………………………………………………………………………………………   80

4-4-1-1. واژه و اصطلاح تکافل …………………………………………………………………………………………………………..   80

4-4-1-2. خاستگاه تکافل ………………………………………………………………………………………………………………….   80

4-4-1-3. اولین شرکت تکافل ……………………………………………………………………………………………………………   81

4-4-2. سازوکار کلی تکافل ………………………………………………………………………………………………………………..   82

4-4-2-1. ارکان مدل های تکافل ……………………………………………………………………………………………………….   82

4-4-2-2. ايجاد هيئت فقه اسلامي ……………………………………………………………………………………………………..   83

4-4-3. الگو های عملیاتی تکافل (الگوهای متعارف) ……………………………………………………………………………..   84

4-4-3-1. الگوهای یک وجهی ……………………………………………………………………………………………………………   84

4-4-3-1-1. الگوی مضاربه ………………………………………………………………………………………………………………..   84

4-4-3-1-1-1. تکافل عمومی با الگوی مضاربه ……………………………………………………………………………………   85

4-4-3-1-1-2. تکافل خانواده با الگوی مضاربه­ ……………………………………………………………………………………   86

4-4-3-1-2. الگوی وکالت …………………………………………………………………………………………………………………   89

4-4-3-1-2-1. تکافل عمومی با الگوی وکالت …………………………………………………………………………………….   89

4-4-3-1-2-2. تکافل خانواده با الگوی وکالت …………………………………………………………………………………….   90

4-4-3-2. الگوهای ترکیبی …………………………………………………………………………………………………………………   93

عنوان                                                                                                                                   صفحه

4-4-3-2-1. مضاربه-وکالت ………………………………………………………………………………………………………………   93

4-4-3-2-1-1. مضاربه- وکالت- عمومی …………………………………………………………………………………………….   93

4-4-3-2-1-2. مضاربه- وکالت- خانواده …………………………………………………………………………………………….   93

4-4-3-2-2. وقف ……………………………………………………………………………………………………………………………..   96

4-4-3-2-2-1. وقف-مضاربه-عمومی …………………………………………………………………………………………………   96

4-4-3-2-2-2. وقف-مضاربه-خانواده …………………………………………………………………………………………………   96

4-4-3-2-2-3. وقف-وکالت-عمومی …………………………………………………………………………………………………..   99

4-4-3-2-2-4. وقف-وکالت-خانواده …………………………………………………………………………………………………..   99

4-4-3-2-2-5. وقف- مضاربه-وکالت؛ عمومی ……………………………………………………………………………………..   102

4-4-3-2-2-6. وقف-مضاربه-وکالت؛ خانواده ………………………………………………………………………………………   102

4-4-3-3. الگوی تکافل مبتنی بر تبرّع (تکافل غیرانتفاعی) ……………………………………………………………………   105

4-4-3-4.  الگوی تکافل مبتنی بر  تعاون (تکافل تعاونی) ……………………………………………………………………..   105

4-4-4. الگوهاي نظری (غیر عملياتي) تکافل ………………………………………………………………………………………..   106

4-4-5. الگوهای شیعی تکافل ……………………………………………………………………………………………………………..   107

4-4-5-1. الگوی تکافل براساس پیشنهاد آیت الله سیدعبدالهادی شاهرودی ……………………………………………   107

4-4-5-2. الگوی تکافل براساس پیشنهاد آیت الله دکتر حسن­آقا نظری …………………………………………………..   111

4-4-6. تکافل و بیمه های تعاونی ………………………………………………………………………………………………………..   114

4-4-7. تکافل خانواده ………………………………………………………………………………………………………………………..   114

4-4-7-1. معرفی ………………………………………………………………………………………………………………………………   114

4-4-7-2. منطق وجود بیمه تکافل خانواده ………………………………………………………………………………………….   115

4-4-7-3. اصول حاکم بر قرارداد تکافل خانواده ……………………………………………………………………………………   115

4-4-8. تکافل اتکایی …………………………………………………………………………………………………………………………   116

4-4-8-1. تاریخچه، مفهوم و ماهیت تکافل اتکایی ………………………………………………………………………………..   116

4-4-8-2. اهداف و عملیات تکافل اتکایی …………………………………………………………………………………………….   117

4-4-9. محصولات تکافل ……………………………………………………………………………………………………………………   118

4-4-9-1. گستره­ی محصولات در صنعت تکافل …………………………………………………………………………………..   118

4-4-9-2. محصولات تکافل عمومی …………………………………………………………………………………………………….   118

4-4-9-3. محصولات تکافل خانواده …………………………………………………………………………………………………….   118

4-5. بخش چهارم: ماهیت فقهی تکافل؛ اختلاف نظرهای اندیشمندان اسلامی …………………………………………..   119

4-5-1. مشروعیت تکافل ……………………………………………………………………………………………………………………   119

4-5-1-1. مبانی نظری تکافل …………………………………………………………………………………………………………….   120

4-5-1-2. مبانی عملی تکافل …………………………………………………………………………………………………………….   120

4-5-2. تطبیق تکافل با عقود معین شرعی …………………………………………………………………………………………..   121

4-5-2-1. بحث­های فقهی در تطبیق تکافل با عقود شرعی …………………………………………………………………….   122

عنوان                                                                                                                                   صفحه

4-5-3. تکافل به عنوان یک عقد مستقل …………………………………………………………………………………………….. 124

4-5-4. مخالفان تکافل ……………………………………………………………………………………………………………………… 125

4-6. بخش پنجم: مطالعه مبانی اختلاف نظرها …………………………………………………………………………………….. 125

4-6-1. مبانی اختلاف نظرها در رأی بر عدم مشروعیت …………………………………………………………………………. 126

4-6-2. مبانی اختلاف نظرها در رأی بر مشروعیت ………………………………………………………………………………… 126

4-6-3. جمع­بندی …………………………………………………………………………………………………………………………….. 126

 

فصل پنجم: جمع­بندی و نتیجه­گیری

5-1. جمع­بندی پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………… 137

5-2. یافته­های پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………….. 139

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

5-3. پیشنهادات پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………….. 142

منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 143

 

 

 

عنوان                                         فهرست شکل                                                         صفحه

شکل 2-1: ارتباط مفهومی ریسک با سایر مفاهیم ………………………………………………………………………………….   12

شکل 2-2: دسته بندی استراتژیهای مدیریت ریسک با معیار روحیه روبرو شدن با ریسک ………………………………   19

شکل 2-3: دسته بندی استراتژیهای مدیریت ریسک با معیار هدف مدیریت …………………………………………….   20

شکل 2-4: انواع بیمه بازرگانی …………………………………………………………………………………………………………….   30

شکل 4-1: الگوی تکافل عمومی براساس عقد مضاربه ……………………………………………………………………………   87

شکل 4-2: الگوی تکافل خانواده براساس عقد مضاربه ……………………………………………………………………………   88

شکل 4-3: الگوی تکافل عمومی براساس عقد وکالت ……………………………………………………………………………..   91

شکل 4-4: الگوی تکافل خانواده براساس عقد وکالت ……………………………………………………………………………..   92

شکل 4-5: الگوی تکافل عمومی براساس عقود مضاربه_وکالت ……………………………………………………………….   94

شکل 4-6: الگوی تکافل خانواده براساس عقود مضاربه_وکالت ………………………………………………………………..   95

شکل 4-7: الگوی تکافل عمومی براساس عقود وقف_مضاربه ………………………………………………………………….   97

شکل 4-8: الگوی تکافل خانواده براساس عقود وقف_مضاربه ………………………………………………………………….   98

شکل 4-9: الگوی تکافل عمومی براساس عقود وقف_وکالت ……………………………………………………………………

شکل 4-10: الگوی تکافل خانواده براساس عقود وقف_وکالت …………………………………………………………………   101

شکل 4-11: الگوی تکافل عمومی براساس عقود وقف- مضاربه-وکالت …………………………………………………….   103

شکل 4-12: الگوی تکافل خانواده براساس عقود وقف- مضاربه-وکالت …………………………………………………….   104

شکل 4-13: الگوی تکافل براساس پیشنهاد آیت الله سیدعبدالهادی شاهرودی …………………………………………   110

شکل 4-14: الگوی تکافل براساس پیشنهاد آیت الله دکتر حسن­آقا نظری ………………………………………………..   113

 

 

عنوان                                       فهرست جداول                                                         صفحه

جدول 2-1: اصول راهبردی در فعالیتهای بیمه­گر ………………………………………………………………………………….   29

جدول 2-2: مروری بر سیر تاریخی انواع بیمه ……………………………………………………………………………………….   51

جدول 4-1: مطالعه مبانی اختلاف نظرهای اندیشمندان اسلامی در مورد بیمه متعارف ……………………………… 131

 

1-1.مقدمه

هر نوع فعاليتي در فرآيند اجراي خود با احتمال وقوع حوادث و يا مخاطراتي رو به رو مي‌باشد كه حاصل آن مي‌تواند از برآورده شدن نتيجه و يا بازده مورد انتظار جلوگيري كند. بنابراين احتمالي را كه موجب گرديده تا بازده مورد نظر حاصل نشود ريسك می‌نامند. اين امر تصریح به وضعيت ناخوشايندی دارد كه ممكن می باشد یک فرد و يا سازمان در معرض آن قرار گرفته و درصد احتمال وقوع نتیجه منفی را بالا ببرد و باعث به وجود آمدن زيان گردد. افراد و سازمان­ها جهت دستیابی به اهداف مورد نظر خویش لزوماً به مدیریت ریسک پرداخته و متناسب با هدف و امکانات خویش راهبرد متناسب را جهت تسلط بر شرایط در پیش می­گیرند. در این بین بیمه به عنوان یک ابزار مدیریتی به معنای انتقال زیان احتمالی ناشی از ریسک، از یک موجودیت حقیقی یا حقوقی در مقام بیمه­گذار در ازای پرداخت حق­بیمه به بخشی که بیمه­گر نامیده می­گردد؛ جهت کسب امنیت خاطر و پشتوانه مالی، مؤثر خواهد بود. بیمه­کردن به عنوان یک تکنیک انتقال ریسک، راهبردی قابل اتکا و مؤثر می باشد که مورد بهره گیری وسیع قرار می­گیرد. این استراتژی ممکن می باشد توسط متصدّی خصوصی و یا دولتی اداره گردد. بیمه تحت قرارداد طرفینی و خصوصی و مشتمل بر جنبه­ی بازرگانی و تجاری، با همان اصول و ارکان متعارف، در دایره­ی ارتباطات اقتصادی بین­المللی به کشورهای مسلمان هم راه یافته می باشد و از آنجا که طبق اعتقاد مسلمانان لازم می باشد تمام عناصر رفتاری بشر مکلّف در چارچوب اصول و قواعد شرعی واکاوی و طبق دستورالعمل­های موجود در آموزه­های کتاب و سنّت صورت گیرد؛ بیمه به عنوان یک تعامل اقتصادی برای طرفین قرارداد بر منابع فقهی عرضه و مورد اظهار نظر فقهای مسلمان قرار گرفته می باشد و فتواهای متفاوتی راجع به آن صادر شده می باشد، در همین راستا موافقان و مخالفان هر یک استدلالاتی را جهت توجیه نظر خود ارائه داده­اند. گروه مخالف که اکثراً از فقهای عامّه هستند طرح تکافل را جهت پاسخگویی نیاز مسلمانان به بیمه در مالیه اسلامی گنجانده­اند و ادعا کرده­اند که این طرح علاوه بر کارآیی اصلی (بیمه­گری)، از عناصر غیر شرعی بارز در سازوکار بیمه­ی متعارف مبرّی و به دلیل اینکه با عدالت و تعاون به عنوان ارزش­های اسلامی همسو می­باشد، شرعی می باشد. به دلیل بهره گیری­ی وسیع جمعیت مسلمان از بیمه، مطالعه مشروعیت این ابزار مالی در قالب متعارف و نیز اسلامی، از اهمیت شایان توجهی برخوردار می باشد. پژوهش پیش­رو جهت ارائه طرحی جامع از تحلیل فقهی ساختار و الگوی بیمه­ای متعارف و تکافل در اقتصاد اسلامی با رویکردی تطبیقی بین آراءِ اندیشمندان اسلامی انجام شده می باشد.

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 166

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان