با عنوان :  مطالعه اثرات محلول غذایی با غلظت‌های مختلف پتاسیم

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشكده كشاورزي – گروه باغباني

پايان نامه جهت دریافت درجه كارشناسي ارشدM.S

 عنوان تحقيق

مطالعه اثرات محلول غذایی با غلظت‌های مختلف پتاسیم و بستر کشت حاوی کمپوست پیله بادام زمینی بر رشد کاملیا و جذب پتاسیم و عناصر غذایی

استاد راهنما

دكتر علی محمدی ترکاشوند

استاد مشاور

دکتر شهرام صداقت حور

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

چکیده ‌ل

فصل اول کلیات.. 2

1-1- معرفی گیاه کاملیا 3

1-1-1- گیاهشناسی و پراکنش اکولوژیکی. 3

1-1-2- اقلیم: 3

1-1-3- اهمیت اقتصادی. 3

1-1-4- شرایط کاشت.. 3

1-1-5- روش تکثیر. 4

1-2- اهمیت تولید گیاهان زینتی. 4

1-3- اظهار مسئله و هدف از انجام پژوهش. 4

فصل دوم مطالعه منابع. 7

2-1- عوامل موثر بر عملکرد و کیفیت گیاهان باغی. 8

2-2- بسترهای کشت.. 8

2-3- بهره گیری ازضایعات آلی به عنوان بستر کشت.. 9

2-4- برخي خصوصيات بسترهاي كشت.. 11

2-4-1-جرم مخصوص ظاهري بسترهاي كشت.. 11

2-4-2- هدايت الكتريكي (EC) بسترهاي كشت.. 11

2-4-3- هوادهی. 11

2-4-4 – ظرفیت نگهداری آب.. 12

2-5- بسترهاي كشت همراه با خاك.. 12

2-6- بسترهاي کشت بدون خاك.. 12

2-6-1- پرلیت.. 13

2-6-2- پیت و کوکوپیت.. 13

2-7- مواد آلی. 14

2-7-1- کمپوست و کودهای زیستی. 14

2-8- کشت بادام ‌زميني در ايران. 16

2-9- پتاسیم. 18

2-9-1- مشخصات پتاسیم. 18

2-9-2- خواص یونی پتاسیم. 18

2-9-3- تثبیت پتاسیم. 19

2-9-4- مصرف پتاسیم در گیاه 19

2-10- فسفر. 21

2-10-1- معرفی فسفر. 21

2-10-2- تأثیر فسفر در گیاه 21

2-10-3- علائم کمبود فسفر. 21

2-10-4- فتوسنتز. 21

2-11- ازت.. 22

2-11-1- تأثیر ازت در گیاه 22

2-11-2- علائم کمبود ازت در گیاهان. 22

2-11-3- جذب برگی ازت.. 22

2-11-4- زمان مصرف ازت.. 22

2-12-آهن. 23

2-12-1- مشخصات آهن. 23

2-12-2- وظایف آهن در گیاه 23

2-12-3- فرم قابل جذب آهن توسط گیاهان. 23

2-12-4- علائم کمبود آهن. 23

2-13- روی. 24

2-13-1- پراکندگی کمبود روی در ایران. 24

2-13-2- روی در گیاه 24

2-13-3- علائم کمبود روی. 24

2-14- منگنز. 24

2-14-1- پراکندگی کمبود در ایران. 24

2-14-2- وظایف منگنز در گیاه 25

2-14-3- علائم کمبود منگنز. 25

2-14-4- روش اصلاح کمبود منگنز. 25

فصل سوم مواد و روشها 26

3-1- مواد گیاهی. 27

3-2- پیاده کردن طرح آزمایشی و معرفی تیمارها 27

3-3- بسترهای کشت بهره گیری شده 27

3-4- تهیه محلول غذایی هوگلند. 28

3-5- ارزیابی صفات.. 30

3-5-1- ارتفاع گیاه 30

3-5-2- وزن خشک اندام هوایی. 30

3-5-3- وزن خشک ریشه 31

3-5-4- اندازه گیری pH وEC بستر کشت.. 31

3-6- خشک کردن نمونه ها در خشک کن (آون) 31

3-7- تجزیه برگ.. 31

3-8- خصوصیات شیمیایی برگ و بستر گیاه 32

3-8-1- عصارهگیری از برگ گیاه 32

3-8-2- اندازه گیری پتاسیم در برگ گیاه 32

3-8-3- اندازه گیری فسفر در برگ گیاه 32

3-8-4- اندازه گیری غلظت نیتروژن گیاه 33

3-8-5- اندازه گیری غلظت عناصر آهن، منگنز و روی در برگ گیاه 33

3-8-6- اندازه گیری جذب عناصر. 34

3-9- تجزیه و تحلیل داده‌ها 34

فصل چهارم مطالعه نتایج. 35

4-1- اثر بسترهای کشت بر شاخصهای رشد گیاه 35

4-1-1- تعداد برگ.. 37

4-1-2- ارتفاع گیاه 38

4-1-3- وزن خشک ریشه 39

4-2-1- نیتروژن. 42

4-2-2- فسفر. 43

4-2-3- پتاسیم. 44

4-2-4- آهن. 45

4-2-5- منگنز. 46

4-2-6- روی. 47

4-3- اثر بستر کشت بر جذب عناصر غذایی در برگ گیاه کاملیا 48

4-3-1- نیتروژن. 49

4-3-2- فسفر. 50

4-3-3- پتاسیم. 51

4-3-4- آهن. 52

4-3-5- منگنز. 53

4-3-6- روی. 54

4-4- اثر غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر شاخصهای رشد گیاه 55

4-4-1- تعداد برگ.. 55

4-4-2- ارتفاع گیاه 56

4-4-3- وزن خشک ریشه 57

4-4-4- وزن خشک اندام هوایی. 58

4-5- اثر غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر غلظت عناصر در برگ کاملیا 59

4-5-1- نیتروژن. 59

4-5-2- فسفر. 60

4-22- اثر غلظت پتاسیم بر غلظت فسفر در برگ.. 60

4-5-3- پتاسیم. 61

4-5-4- آهن. 62

4-5-5- منگنز. 63

4-5-6- روی. 64

4-6- اثر غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر جذب عناصر در برگ گیاه کاملیا 65

4-6-1- نیتروژن. 65

4-6-2- فسفر. 66

4-6-3- پتاسیم. 67

4-6-4- آهن. 68

4-6-5- منگنز. 69

4-6-6- روی. 70

4-7- اثر متقابل بستر کشت و غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر شاخصهای رشد کاملیا 71

4-7-1- تعداد برگ.. 71

4-7-2- ارتفاع گیاه 72

4-7-3- وزن خشک ریشه 73

4-7-4- وزن خشک اندام هوایی. 74

4-8- اثر متقابل بستر کشت و غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر غلظت عناصر در برگ.. 75

4-8-2- فسفر. 76

4-8-3- پتاسیم. 76

4-8-4- آهن. 76

4-8-5- روی. 76

4-8-6- منگنز. 77

4-9- اثر متقابل بستر کشت و غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر جذب عناصر در برگ توسط گیاه 77

4-9-1- نیتروژن. 78

4-9-2- فسفر. 79

4-9-3- پتاسیم. 79

4-9-4- آهن. 79

4-9-5- روی. 79

4-9-6- منگنز. 80

فصل پنجم بحث.. 81

5-1- بحث.. 82

5-1-1- اثر بستر کشت بر شاخصهای رشد کاملیا 82

5-1-2- اثر غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر شاخصهای رشد گیاه کاملیا 83

5-1-3- مطالعه عناصر غذایی در برگ گیاه کاملیا 84

5-1-3-1- اثر بستر کشت بر جذب عناصر غذایی. 85

5-1-3-2- اثر غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر جذب عناصر. 86

5-1-4- اثرمتقابل کمپوست پیله بادام زمینی و غلظت پتاسیم در محلول غذایی بر عملکرد گل کاملیا 86

5-2- نتیجه گیری کلی. 88

5-3- پیشنهادات.. 89

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

منابع. 90

چکیده

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

انتخاب بستر کشت، یک فاکتور مهم و تاثیرگذار روی کیفیت گل و گیاهان زینتی می باشد. یکی از ضایعات آلی منطقه گیلان، پیله بادام زمینی می باشد که از محصول بادام زمینی بدست می‌آید که با در نظر داشتن بالا بودن پتاسیم در ترکیب کمپوست پیله بادام زمینی، در این پژوهش هدف این می باشد که مطالعه گردد آیا این ضایعه آلی توانایی تامین پتاسیم مورد نیاز گیاه را دارد؟ همچنین اثر آن بعنوان بستر رشد کاملیا، بر رشد این گیاه و جذب عناصر غذایی دیگر چگونه می باشد؟

به این مقصود، مطالعه­ای در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با دو فاکتور کمپوست پیله بادام زمینی در 5 سطح (شاهد (به نسبت حجمی 50 درصد ماسه + 50 درصد پرلیت)؛ 20 ، 40، 60 و 100 درصد) و پتاسیم در 3 سطح (0، 50 و 100 میلی­گرم در لیتر) در محلول غذایی هوگلند در 15 تیمار، 3 تکرار و 45 پلات آزمایشی انجام گردید. در این مطالعه ارتفاع گیاه، وزن خشک ریشه، وزن خشک اندام­های هوایی و غلظت عناصر نیتروژن ، فسفر، پتاسیم، آهن، روی و منگنز در برگ اندازه‌گیری گردید. با‌در نظر داشتن وزن خشک برگ و غلظت عناصر، جذب عناصر غذایی بر حسب میلی‌گرم بر گلدان اندازه‌گیری گردید.

نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن می باشد که جذب عناصر مختلف مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم در بستر کشت دارای 40٪ کمپوست (M3) و در بعضی موارد نهایتا تا 60٪ کمپوست (M4) در ترکیب بستر کشت، بیشترین میزان را دارا بود و با افزایش درصد کمپوست در ترکیب بستر کشت و بویژه در بستر کمپوست خالص (M5) کاهش چشمگیر جذب عناصر به‌وقوع پیوست. بسترهای کشت دارای ترکیبات گیاهی (مانند بستر کمپوست پیله بادام زمینی) با در نظر داشتن خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مناسب و اقتصادی بودن آن می‌‌تواند به‌عنوان یک بستر کشت جدید جایگزین سایر بسترهای کشت موجود در ایران و دنیا معرفی گردد.

کلمات کلیدی: پتاسیم، شاخص­های رشد، کاملیا، کمپوست پیله بادام زمینی.

1-1- معرفی گیاه کاملیا

1-1-1- گیاه­شناسی و پراکنش اکولوژیکی

کاملیا با نام علمیCamellia japonica از خانوادهCamelliaceae یاTheaceae می باشد و جزو گونه­های بومی شرق آسیا می­باشد (شریعت پناهی و ظهوری، 1388). کاملیا درختچه­ای با برگ­های سبز تیره، گیاه همیشگی و برگ­ها همیشگی و دندانه­دار به ضخامت برگ چای می­باشد. گل­ها درشت و سفید و در بعضی ارقام صورتی یا قرمز می باشد. معمولا تعداد گلبرگ­ها زیاد بوده و در ارقامی که گل ساده دارند تعداد گلبرگ­ها 5 عدد می باشد. شکل گل­ها در بعضی واریته­ها شبیه به رز و در بعضی دیگر شبیه گل صد تومانی می باشد. این گل در محلی نسبتا سایه گل می‌دهد و در کرج نگهداری شده و در شمال ایران در باغ نیز کشت شده‌اند (خلیقی، 1389). گونه C.sinensis یک درخت همیشه سبز می باشد ، منشا آن از چین و هند گرفته شده می باشد، چای خوراکی می­باشد و دارای برگ­های زیبایی می باشد و نیازمند سایه و نگهداری مرتب جهت رشد بهینه می­باشد (شریعت پناهی و ظهوری، 1388).

1-1-2- اقلیم:

در اقلیم‌های خنک و معتدل و در یخبندان‌های سبک می‌رویند و خوب رشد می‌کنند. برای مناطق گرمسیری با رطوبت کم یا نواحی خیلی سرد مناسب نیستند. کاملیاها را بایستی از هوای داغ، باد خشک، سرما و یخبندان شدید محافظت نمود.

1-1-3- اهمیت اقتصادی

کاملیا امروزه به عنوان یک گیاه آپارتمانی و یک درختچه زینتی مهم و شناخته شده مطرح می باشد که گونه زینتی آن در فضای سبز و گونه خوراکی آن پس از خشک کردن برگ­ها جهت مصرف چای مدنظر می باشد (شیراوند و رستمی، 1388؛ شریعت پناهی و ظهوری، 1388). در میان گونه‌های وحشی گونه C.japonica به خاطر داشتن گل‌های زینتی زیبا ارزش اقتصادی بالایی دارد و بیش از 3000 رقم آن هم اکنون در سراسر جهان موجود می‌باشد.

1-1-4- شرایط کاشت

کاملیا جهت کاشت نیازمند ترکیبی از خاک جنگلی و ماسه می باشد. در تابستان کاملیا می­تواند در حرارت اتاق رشد کند و از اواسط پاییز تا اوایل زمستان در دمای 8 درجه سانتی­گراد می­توان آن را نگهداری نمود. این گیاه نیاز آبی متوسطی دارد و پتانسیل بستر کاشت برای آن گزارش نشده اما پتانسیل مناسب بستر جهت رشد اکثر گیاهان زراعی و باغی بین 5/6 تا 5/7 می باشد (وزوایی، 1370؛ شریعت پناهی و ظهوری، 1388؛ محمدی ترکاشوند، 1387).

1-1-5- روش تکثیر

روش­های مناسب تکثیر آن را می­توان قلمه نیمه خشبی در بهار دانست. همچنین پیوند نیز روش تکثیر مناسبی برای کاملیا می باشد (شریعت پناهی و ظهوری، 1388؛ خلیقی، 1389).

1-2- اهمیت تولید گیاهان زینتی

تولید تجاری گیاهان زینتی، یک کشت و کار جهانی می باشد. ارزش اقتصادی آن­ها در دو دهه گذشته، به گونه معنی­داری افزایش یافته می باشد و پتانسیل زیادی برای پرورش مداوم آن در آینده، هم در بازارهای داخلی و هم بازارهای بین­المللی هست. گیاهان گلدانی آپارتمانی بزرگ از قبیل بگونیا، فیکوس، آنتوریوم، داودی، بنفشه­ آفریقایی و اسپاتی­فیلوم در کشورهای توسعه یافته تولید می­شوند. کشور هلند در صادرات گیاهان زینتی شامل گیاهان گلدانی، مثل بگونیا، فیکوس، سیکلامن، فیلودندرون، بنفشه آفریقایی، اسپاتی­فیلوم و آزالیا، سرآمد می­باشد (روت و همکاران، 2006).

1-3- اظهار مسئله و هدف از انجام پژوهش

بسترهای کشت ممکن می باشد از مواد مختلفی با هدف مشخصات فیزیکی و تغذیه­ای بهینه تهیه شوند اما مواد آلی مناسب جهت بستر گران بوده و تهیه آنها مشکل می باشد، با این حال نیاز مبرم هست که مواد جایگزین پیت، که از آن به­عنوان یک ماده آلی عمومی بهره گیری می­گردد، انتخاب شوند به صورتی­که بتوان به‌گونه موفقیت­آمیزی از آن­ها بهره گیری نمود (بنیتو و همکاران، 2005).

انتخاب بستر کشت، یک فاکتور مهم و تأثیرگذار روی کیفیت نهال بذری می باشد (جانکاسکین و همکاران، 2008). رشد و نمو مطلوب گیاهان و قابلیت دسترسی مداوم از نظر اقتصادی، نخستین معیار برای یک بستر­ کشت تجارتی می­باشد. بستر کشت تجارتی علاوه بر نگهداری آب با زهکشی خوب و ایجاد مکانی مناسب برای استقرار ریشه­ها، بایستی عاری از مواد سمی، آفات و بیماری­ها باشد (هیگاکی و ایمامورا، 1985). ضروریات پایه­ای برای بستر کشت گیاه، ثبات و پایداری شیمیایی در حد عالی، سبک وزن بودن، ارزان بودن، عاری بودن از آفات و بیماری، فراوانی منابع مواد تشکیل دهنده بستر کشت می­باشد (ارکیسلی و همکاران، 2003). از طرفی بستر کشت بایستی نفوذپذیر بوده و استحکام و قدرت کافی داشته تا گیاه را محکم نگهداشته و همچنین توانایی بستر کشت برای حفظ آب و انتقال گاز­ها احتمالاً برای حفظ کیفیت گیاه مهم به­نظر می­رسد (درسبول، 2010).

از آنجا که امكان باز­توليدي خاک پیت در مكان‌هاي بهره­برداري شده به دلیل فرآيند پيچيده و شرايط ويژه تشكيل آن حتي در پروسه زماني طولاني مدت، دور از تصور مي­باشد. این عوامل موجب شده تا محققین دنیا به فکر بسترهایی باکیفیت مناسب و قیمت پایین باشند، از این رو بهره گیری از مواد با کیفیت بالا و قیمت ارزان­تر به جای پیت مورد توجه قرار گرفته می باشد (کرومفولز و همکاران، 2000).

پرورش گیاهان در بسترهای کشت بدون خاک، به­دلیل مزایای متعدد نظیر کنترل تغذیه گیاه، کاهش بروز بیماریها و آفات و افزایش کمیت و کیفیت محصول نسبت به کشت خاکی در حال گسترش می باشد. خصوصیات مواد مختلف مورد بهره گیری به عنوان بستر کشت، به­گونه مستقیم و غیر مستقیم بر رشد گیاه و تولید محصول اثر دارد (وردونک و همکاران، 1982). اخیراً انواع بستر کشت بدون خاکی که به­گونه معمول مورد بهره گیری قرار می­گیرند شامل بقایای چوب، پوست درختان، پوست برنج، شن، پرلیت، ورمی­کولیت، پیت ماس و راک وول می­باشد (فائو، 2009).

از طرفی با افزایش آگاهی از خطرات زیست محیطی ضایعات به علاوه نیازی که به دفن بهداشتی یا بازیافت آنها هست و همچنین به­مقصود کاهش مصرف منابع تجدیدناپذیر مثل پیت، بهره گیری بیشتر از بیوسالیدهای کمپوست شده در کشاورزی به­همراه بسترهای کشت مفید و بهره گیری صحیح و متناسب از کودهای شیمیایی توصیه شده می باشد (بوگبی، 2002؛ پاپافوتیو، 2004). ضایعات ارگانیک همانند ضایغات شهری، لجن فاضلاب، کود حیوانی و دامی، کاغذ، ضایعات هرس و بستر قارچ و هر ضایعه سبز دیگری پس از کمپوست شدن می‌تواند جایگزین پیت در بستر کشت گردد نتیجه ‌خوبی در‌بر‌داشته باشد (جایسینگ و همکاران، 2010).

پیله بادام زمینی با داشتن ساختمان فیبری در گذشته به مقصود اصلاح و اصولاً به صورت مخلوط با خاک­های معدنی در بستر گلدانی بعضی از گیاهان گلدار در گلدان به کار برده می‌گردید و باعث افزایش خلل و فرج می­گردد. ساختمان الیافی پیله بادام زمینی به نسبت دارای عمر کوتاه در مخلوط گلدانی بوده و در حضور کود و آب سریع تجزیه می­گردد (دنیس و همکاران، 2003).

تولید تجاری گیاهان زینتی، یک کشت و کار جهانی می باشد. ارزش اقتصادی آن­ها در دو دهه گذشته، به گونه معنی­داری افزایش یافته می باشد و استعداد زیادی برای پرورش مداوم آن در آینده هم در بازارهای داخلی و هم بازارهای بین­المللی هست (روت و همکاران، 2006). به دلیل عدم وجود بستر کشت مناسب و استاندارد برای صادرات گیاهان زینتی، پژوهش و مطالعه جهت پر کردن این خلأ در تولید تجاری گیاهان زینتی همچنان در حال مطالعه می باشد. اکثر گیاهان گرمسیری برگ زینتی برای بهره گیری داخل آپارتمان، در بستر کشت با پایه پیت، معمولاً در پیت اسفاگنوم کاشته می­شوند (روبرت و همکاران، 1999).

بر اساس آزمایشات قبلی کمپوست پیله‌بادام‌زمینی دارای میزان پتاسیم بالا می باشد (علیدوست و همکاران،1390). با این تفاصیل مطالعه می­گردد که پتاسیم موجود در کمپوست پیله بادام زمینی قابل جذب گیاه کاملیا بوده و توان تامین پتاسیم گیاه در شرایط عدم و کمبود پتاسیم محلول غذایی را دارد.همچنین اثر کمپوست پیله بادام زمینی و محلول غذایی حاوی پتاسیم در بستر کشت گلدانی برروی شاخص­های رشد و جذب عناصر غذایی توسط گیاه کاملیا مطالعه گردد.

-1- عوامل موثر بر عملکرد و کیفیت گیاهان باغی

از مهم­ترین عوامل موثر بر تکثیر در محیط کشت طبیعی، می­توان به بسترهای کاشت،‌ پیش تیمارهای کاشت، محلول­های غذایی، کودها و نهاده­های شیمیایی و بهره گیری از کودهای زیستی، مواد آلی (که بعضاً به عنوان بستر کشت نیز در گیاهان زینتی و باغی بهره گیری می شوند) و تلقیح با میکروارگانیسم­ها و بعضی جانداران خاص، نوع مواد گیاهی و … تصریح نمود (خوشخوی،‌ 1389؛ مفاخری و همکاران، 1390).

2-2- بسترهای کشت

محصولات گلخانه می­توانند در هر ماده غیر سمی که عناصر ضروری، آب و اکسیژن را فراهم کند، پرورش یابند. به­گونه کلی ترکیب دو یا بیشتر از دو ماده در بستر کشت مورد بهره گیری قرار می­گیرد تا روزنه­های هوایی مطلوب، حفظ رطوبت، مواد غذایی و چگالی حجمی مناسب را فراهم کنند. ترکیبات بستر گلدانی براساس فراوانی و در دسترس بودن در ناحیه خاص، مورد بهره گیری قرار می­گیرند. با این تفاصیل، علی­رغم فراوانی هر ترکیب بستر کشت در محل جغرافیایی خاص خود، ترکیباتی از قبیل پیت ماس، ورمی­کولیت، پرلیت و اخیراً پوست کاج به­گونه گسترده­ای در دسترس تولید­کنندگان می­باشند. اگر­چه استعمال شن و خاک در کل سطوح تولید محصولات گلخانه­ای معمول می­باشد اما به­گونه گسترده­ای در ترکیب فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی متفاوت می­باشند (ماتکین و همکاران، 1957).

ترکیبات بستر گلدانی اغلب مطابق با نظر خود تولید­کنندگان، هزینه بستر، در دسترس بودن و نیز تجربه­ کاری که تولید­کنندگان با یک ماده خاص، به ­عنوان بستر کشت گلدانی دارند، انتخاب می­شوند. امروزه بسیاری از تولید­کنندگان کوشش می­کنند مواد دیگری از قبیل پوسته بادام زمینی[1]، خاک اره[2] و پوست درختان را انتخاب کنند. به مقصود بهره گیری از این مواد در ترکیبات بستر کشت، جهت بهبود کیفیت گیاهان تولیدی، در درجه اول نیاز به کمپوست کردن آن­ها می­باشد. پرورش­دهندگان در درجه اول بایستی مواد جدید به ­عنوان بستر کشت را، در بلوک­های کوچکی از گیاهان مورد آزمایش قرار دهند تا در صورت احتمال خطر به کل گیاهان آسیب جدی وارد نشود (ماتکین و همکاران، 1957). بستر­هاي كشت بر اساس وجود خاك در آن ها به دو دسته (دوله و ويلكينز، 1999)، شامل بسترهای کشت همراه با خاک و بدون خاک تقسيم مي‌شوند.

2-3- بهره گیری ازضایعات آلی به عنوان بستر کشت

بعضی مطالعات نشان دادند که ضایعات ارگانیک همانند ضایعات شهری، لجن فاضلاب، کود حیوانی و دامی، کاغذ، ضایعات هرس و بستر قارچ و هر ضایعه سبز دیگری پس از کمپوست شدن می‌تواند جایگزین پیت در بستر کشت شوند و نتیجه خوبی در بر داشته باشد (جایسینگ[3] و همکاران، 2010). مطالعه‌های انجام شده بر روی فیکوس بنجامین رقم استارلایت در محیط کشت حاوی یک قسمت پیت و یک قسمت تفاله زیتون (به صورت حجمی ) نشان داد که این گیاه بلندترین ارتفاع را در طی یک دوره 10 ماهه رشد داشته می باشد ( چن[4] و همکاران ، 1998).

این پژوهش نشان داده که مخلوط پیت و کمپوست در تمامی پارامترهای اندازه گیری شده بهترین نتیجه را داشته می باشد (پاپافوتیو[5] و همکاران ، 2005). از کمپوست تفاله زیتون به عنوان جایگزین پیت برای پرورش چند گیاه زینتی بهره گیری و پیشنهاد کردند که این کمپوست می‌تواند به نسبت 25٪، 50٪ و 75٪ (بصورت حجمی) جایگزین پیت مصرفی به ترتیب برای پرورش سینگونیوم پودیفیلیوم[6]، کوردلین[7]، فیکوس بنجامین[8] گردد. در پژوهش نشان داده گردید که 100 گرم کمپوست آزولا در مقایسه با سطوح دیگر (250 و 400 گرم) ، رشد گیاه فیکوس بنجامین ابلق را سریع تر کرده و چندین ویژگی مهم دیگر زیرا ارتفاع، قطر ساقه ، وزن خشک، رنگ برگ گیاه را در بسترهای کشت به کار گرفته شده [پرلیت + پیت (4:1) و کمپوست ضایعات چای + خاکبرگ (4:1) و کمپوست ضایعات چای + کمپوست پوست درخت (1:1)] بهبود می‌بخشد (محبوب خمامی و پاداشت، 1380).

وردونک[9] و همکاران (1988) کمپوست‌های حاصل از ضایعات تنباکو (منبع ازت دار) و پوست درخت را برای کشت دو گیاه فیکوس برگ پهن[10] و برگ انجیری[11] مورد بهره گیری قرار دادند، کمپوست حاصل از 10٪ ضایعات تنباکو و 90٪ پوست درخت روی ارتفاع این گیاهان و تعداد برگ آنها اثر بسیار مطلوبی داشت و این ترکیب را به عنوان ترکیب مناسب برای گیاهان زینتی معرفی کردند. خلیقی و پاداشت دهکایی (1379) اثر کمپوست‌های مختلف را در رشد و نمو گل جعفری پاکوتاه مورد آزمون قرار داده و نتیجه گرفتند که کمپوست حاوی 50٪ آزولا + 50٪ پوست درخت و همچنین 25٪ پوست درخت +75٪ آزولا بهترین اثر را روی شاخص‌های رشد گل جعفری داشتند.

در طول دهه 1960 نیز پرورش دهندگان گل و گیاهان زینتی در سراسر ایالات متحده کوشش کردند که از ضایعات چوب به عنوان جایگزین پیت در محیط کشت گلدانی بهره گیری کنند تا این که هزینه تولید را کاهش دهند و امروزه پوست کاج کمپوست شده وسیع ترین کاربرد را در محیط‌های کشت گلدانی به عنوان جایگزین پیت پیدا کرده می باشد (هویتینگ و همکاران ، 1991).

در تحقیقی در خصوص اثر ورمی کمپوست بر عملکرد جعفری ، بیشترین قطر ساقه، وزن و اندازه گل، وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه مربوط به تیمار 60 درصد ورمی کمپوست و 30 درصد ماسه و 10 درصد خاک بود، اما بیشترین ارتفاع بوته مربوط به تیمار 60 درصد پیت و 40 درصد پرلیت بود. بیشترین تعداد شاخه جانبی در تیمار 20 درصد کمپوست به همراه 30 درصد ماسه و 50 درصد خاک نظاره گردید. ورمی کمپوست در بسیاری از صفات اندازه گیری شده نسبت به پیت برتری داشت و تاثیر کمپوست بهتر از پیت بود (شادانپور و همکاران، 1390).

خلیقی و پاداشت دهکایی (1379) اثر کمپوست هایی مختلف را در رشد و نمو گل جعفری پاکوتاه مورد آزمایش قرار داده و نتیجه گرفتند که کمپوست حاوی 50 درصد آزولا+ 50 درصد پوست درخت و همچنین 25 درصد پوست درخت + 75 درصد آزولا بهترین اثر را روی شاخص‌های گل جعفری داشتند. اسپییر[12] و همکاران (2004) نشان دادند که با افزودن کمپوست لجن فاضلاب عملکرد چغندر قند افزایش پیدا نمود.

باسانتیا[13] و همکاران (2011) در زمینه ی اثر ورمی کمپوست بر گل دهی گل جعفری رقم سراکولا نشان دادند، که بیشترین رشد رویشی و ارتفاع گیاه، تعداد شاخه جانبی و وزن گل با مصرف 25 درصد کودهای npk ده تن در هکتار ورمی کمپوست به دست آمد، که میزان رشد با نسبت مصرف ورمی کمپوست متناسب بود.

اسمیت[14] و همکاران (1992)، لجن شهری کمپوست شده را جایگزین مناسبی برای پیت خزه در بسترهای کشت دارای پوست درخت کاج برای پرورش شمشاد رسمی و کوکب کوهی تشخیص دادند. ولشاور[15] و همکاران (1988) با به کار گیری مخلوطی از 50٪ کمپوست زباله شهری و 50٪ دیگر از پوست درختان و یا پیت به عنوان بستر کاشت به این نتیجه رسیدند که این مخلوط تاثیر معنی داری نسبت به پیت خالص به عنوان شاهد در رشد گیاه کوردیلین ، داشته می باشد. آنجلو[16] و همکاران (1988)، 25 نوع بستر کشت متفاوت برای دیفن باخیا[17] و بنت القنسول[18] را مورد آزمایش قرار دادند. ترکیبات پیت اسفاگنوم[19]، پوست درخت کمپوست شده و کمپوست نشده، پرلیت، خاک برگ شن و هیدروژن با نسبت‌های مختلف با همدیگر مخلوط شدند. در طی آزمایش، میزان نگهداری آب مناسب می باشد. پرلیت نیز به میزان 20٪ به عنوان بهترین زهکش ایفای تأثیر نمود. در بسترهایی که از پوست درخت کمپوست نشده بهره گیری شده بود به دلیل بالا بودن نسبت کربن به ازت ، زرد شدن برگ گیاهان و توقف رشد ایجاد گردید. در بسترهای حاوی پوست درخت کمپوست شده به دلیل میزان نگهداری پایین آب نسبت به پیت نتیجه بهتری بخصوص در دیفن باخیا به دست آمد.

2-4- برخي خصوصيات بستر­هاي كشت

2-4-1-جرم مخصوص ظاهري بسترهاي كشت

جرم مخصوص ظاهري به جرم خشك واحد حجم تركيبات بستر اطلاق مي­گردد. شن بالاترين ميزان جرم مخصوص و پرليت، پايين­ترين ميزان جرم مخصوص را دارد. به­ گونه كلي بسترهايي با جرم مخصوص ظاهري بين ‌5/0‌تا ‌15/0 گرم بر ‌سانتي ­متر‌ مكعب براي اغلب گياهان زينتي توصيه می شوند (دوله و ویلکینز، 1999).

تعداد صفحه :109